۞ Ahkâmü'n-Nüzûr ve'l-Keffârât ۞

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

رَبِّ يَسِّرْ وَلاَ تُعَسِّرْ ، رَبِّ تَمِّمْ بِالْخَيْرِ

✦

Nezir (Adak) & Beş Keffâret
Adak İfası, Kurban Eti Taksimi ve Telafi İbadetleri

﴿ يُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَيَخَافُونَ يَوْمًا كَانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيرًا ﴾

“Onlar adaklarını yerine getirirler ve kötülüğü her tarafı kuşatmış olan bir günden korkarlar.”

(İnsân Suresi, 7. Ayet)

Adak fıkhı: Mutlak ve muallak adakların vücubiyeti, adak kurbanı etinin taksimi ve adayan kimsenin yeme yasağı, İslam'daki 5 temel şer'i keffâret ve günaha adak adandığında yemin keffâreti verilmesi hükmü.

Nezir (Adak) Çeşitleri ve Yerine Getirilmesiأَحْكَامُ النَّذْرِ الْمُطْلَقِ وَالْمُعَلَّقِ

Nezir (Adak): Mutlak ve Muallak Adağın İfası

⚖️ Şer'i Kural:Kişinin dinen kendisine farz veya vacip olmayan bir ibadeti (namaz, oruç, kurban, sadaka) kendisine borç kılmasıdır. Şarta bağlı olmayan (Mutlak) adak derhal; şarta bağlı olan (Muallak - 'hastam iyileşirse') adak ise o şart gerçekleştiği anda vacip olur.

📖 Nass: Hac 29: '...ve adaklarını yerine getirsinler.' Sahihayn (Buhârî 6696): 'Kim Allah'a itaat etmeyi adarsa, O'na itaat etsin (adağını yerine getirsin).' İnsân 7: Cennetliklerin vasfı olarak 'Onlar adaklarını yerine getirirler' buyrulmuştur.

Adak baştan adanırken mekruh olsa da, adandıktan sonra yerine getirilmesi vaciptir. Allah adak ile kaderi değiştirmez; adak cimrilerden mal çıkarma vesilesidir (Buhârî 6608).

Adandıktan Sonra Yerine Getirilmesi Vâciptir

Adak Etinin Taksimi ve Yeme Yasağıحُكْمُ لَحْمِ نَذْرِ الْقُرْبَانِ وَمَصَارِفِهِ

Adak Kurbanının Eti: Kimler Yiyemez?

⚖️ Şer'i Kural:Adak olarak kesilen kurbanın etinden: 1) Adak adayan kimse, 2) Eşi, 3) Usûlü (anne, baba, dede, nine), 4) Fürûu (çocukları, torunları) ve zenginler kesinlikle yiyemez. Etin tamamı fakir ve muhtaçlara dağıtılır.

📖 Nass: Hanefi, Şafii ve Maliki Fıkıh Kitapları (el-Mebsût, el-Hidaye, el-Muğnî): 'Adak kurbanı tamamen Allah için fakirlere adanmış bir haktır.'

Eğer adak sahibi veya yukarıda sayılan yakınları bu etten yerlerse, yedikleri etin piyasa rayiç bedelini kuruşu kuruşuna fakirlere sadaka olarak ödemekle mükelleftirler.

Adak Sahibi ve Yakınlarına Haramdır

Beş Temel Şer'i Keffâretالْكَفَّارَاتُ الْخَمْسُ فِي الشَّرِيعَةِ الإِسْلامِيَّةِ

İslam Fıkhında Beş Temel Şer'i Keffâret

⚖️ Şer'i Kural:İslam'da 5 temel keffâret vardır: 1) Yemin Keffâreti (10 fakir doyurma veya 3 gün oruç), 2) Oruç Keffâreti (60 gün peş peşe oruç), 3) Hataen Katil Keffâreti (60 gün oruç), 4) Zıhâr Keffâreti (60 gün oruç), 5) Hacda İhram İhlali Keffâreti (Dem kesme / sadaka / oruç).

📖 Nass: Mâide 89 (Yemin), Bakara 184 (Oruç), Nisâ 92 (Katil), Mücâdele 3-4 (Zıhâr), Bakara 196 (Hac/İhram).

Keffâretler hem işlenen hatanın dünyadaki cezası ve telafisi hem de ahiretteki azabın düşürülmesi için meşru kılınmış ibadetlerdir.

Farz-ı Ayn

Harama Adak ve Keffâret Hükmüالنَّذْرُ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ وَكَفَّارَتُهُ

Günah Olan Şeyleri Adamanın Hükmü ve Yemin Keffâreti

⚖️ Şer'i Kural:Bir kimse haram bir fiili (ör. içki içmeyi, akrabasıyla görüşmemeyi, hırsızlık yapmayı) adamışsa, bu adağı yerine getirmesi kesinlikle haramdır. Adağı iptal eder ve yemin keffâreti öder.

📖 Nass: Sahihayn (Buhârî 6696, Müslim 1648): 'Allah'a isyan ve günah olan şeyde adak yerine getirilmez.' Sahih Müslim 1645: 'Günah adağının keffâreti, yemin keffâretidir.'

Başkasına ait bir malı adamak (ör. 'komşunun koyununu kurban edeceğim') veya gücünün yetmeyeceği bir şeyi adamak da geçersizdir.

İfası Haramdır / Yemin Keffâreti Verilir

Yemin & Keffâret Ahkâmını İncele →