بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
رَبِّ يَسِّرْ وَلاَ تُعَسِّرْ ، رَبِّ تَمِّمْ بِالْخَيْرِ
Yeminler, Keffâretler & Adaklar
Kur'an Ahkâmına Göre Keffâret Fıkhı
﴿ وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ ﴾
“Yeminlerinizi koruyun (gereksiz yere yemin etmeyin ve yeminlerinize vefa gösterin).”
(Mâide Suresi, 89. Ayet)
Yemîn-i lağv, gamûs ve mün'akide ayrımları, 10 fakiri doyurma veya 3 gün peş peşe oruç keffâreti, 60 gün oruç keffâreti ve adak kurbanı ahkâmı.
Yemîn-i Mün'akide ve Yemin Keffâreti
💰 Ödeme & İfa Şekli:Sırasıyla: 1) On yoksula bir günlük orta halli iki öğün yemek yedirmek veya onları giydirmek. 2) Buna gücü yetmeyen kimse peş peşe (fasılatsız) 3 gün oruç tutar.
📖 Nass: Mâide 89: 'Allah kasıtsız yeminlerinizden dolayı sizi sorumlu tutmaz; fakat bağladığınız yeminlerden dolayı sorumlu tutar. Keffâreti, ailenize yedirdiğinizin orta hallisinden on yoksulu doyurmak...'
⚖️ Fıkhi Kaide: Hanefi'de 3 gün orucun peş peşe olması şarttır. Yoksullara fidye olarak nakit para vermek de caizdir.
Yemîn-i Gamûs (Yalan Yere Yemin)
💰 Ödeme & İfa Şekli:Keffâret kabul edilmez. Kul hakkı varsa hak sahibine iade edilmeli, helallik alınmalı ve gözyaşıyla nasûh tevbesi yapılmalıdır.
📖 Nass: Buhârî, Eymân 16: 'Büyük günahlar: Allah'a ortak koşmak, ana-babaya isyan etmek, haksız yere cana kıymak ve yalan yere yemin etmektir.'
⚖️ Fıkhi Kaide: Gamûs yemini sahibini doğrudan cehennem ateşine daldırdığı için bu ismi almıştır.
Ramazan Orucunu Kasten Bozma Keffâreti
💰 Ödeme & İfa Şekli:Peş peşe aralıksız 60 gün (2 kamerî ay) oruç tutmak. Buna sağlık sebebiyle güç yetiremeyen 60 fakiri sabahlı akşamlı doyurur.
📖 Nass: Sahihayn (Buhârî ve Müslim) Ebû Hüreyre rivayeti: Ramazan'da orucunu bozan adama Peygamberimiz'in 60 gün oruç emri.
⚖️ Fıkhi Kaide: Hanefi fıkhına göre kasten yemek-içmek de keffâret gerektirir; Şafii'ye göre keffâret yalnızca cinsel ilişki sebebiyle oruç bozulmasında gerekir.
Adak (Nezir) Hukuku ve İfâsı
💰 Ödeme & İfa Şekli:Adanan şey aynen ifa edilir (örneğin kurban adamışsa kurban kesilir, oruç adamışsa oruç tutulur). Adak kurbanının etinden adayan kişi, anne-babası, çocukları ve zenginler yiyemez; tamamı fakirlere dağıtılır.
📖 Nass: Hac 29: '...ve adaklarını yerine getirsinler.' İnsan 7: 'Onlar adaklarını ifa ederler.'
⚖️ Fıkhi Kaide: Günah olan bir şeyi adamak batıldır, ifa edilmez; yerine yemin keffâreti verilir.