بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

Dört Hak Mezhep ve Müçtehid İmamlar

Dört Mezhebin İttifak Ettiği Aslî Esaslar

Ehl-i Sünnet vel Cemaat'in fıkıhtaki dört hak mezhebi; usul, ibadetler ve muamelat konularında bazı fer'î ihtilaflara sahip olsalar da şu aslî esaslarda ittifak etmişlerdir:

Tevhid Akidesi: Allah'ın birliği, isim ve sıfatları konusunda Ehl-i Sünnet itikadına tam bağlılık.
Kur'an-ı Kerim'e Bağlılık: Hükümlerin en temel ve birinci kaynağının Allah'ın kelamı olması.
Sahih Sünnet'e İttiba: Peygamber Efendimiz (s.a.v.)'in sahih sünnetinin dinin ikinci ve vazgeçilmez kaynağı olması. Sünnetsiz bir İslam anlayışının reddi.
İcmâ ve Kıyas: Sahabenin ve müçtehidlerin icmâsına itibar, nasların ışığında doğru kıyas metotlarının kullanılması.

İmam-ı Âzam Ebû Hanîfe Nu'mân b. Sâbit

Hanefi Mezhebi İmamı (80-150 H. / 699-767 M.)

İmam-ı Âzam Ebû Hanîfe, fıkhı sistemleştiren ve usulünü ortaya koyan ilk büyük müçtehidlerdendir. Kûfe ekolünün rey ve hadis yaklaşımını dengeli bir şekilde birleştirmiştir. Talebeleri aracılığıyla fıkhı yazıya geçirilmiş ve tüm İslam coğrafyasına yayılmıştır.

İmam ve Mezhep Detaylarını İncele →

İmam Mâlik b. Enes

Maliki Mezhebi İmamı ve İmamu Dâri'l-Hicre (93-179 H. / 711-795 M.)

İmam Mâlik, Medine fıkhının en büyük temsilcisidir. Medine halkının uygulamasını (Amel-i Ehl-i Medine) sünnetin nakli olarak görerek delil kabul etmiştir.

İmam ve Mezhep Detaylarını İncele →

İmam Muhammed b. İdrîs eş-Şâfiî

Şafii Mezhebi İmamı (150-204 H. / 767-820 M.)

İmam Şâfiî, ehl-i hadis ve ehl-i rey arasında bir sentez yaparak fıkıh usulünü ilk kez sistematik bir şekilde er-Risâle adlı eserinde yazmıştır. Bağdat (Kavl-i Kadîm) ve Mısır (Kavl-i Cedîd) dönemlerinde farklı içtihadlarda bulunmuştur.

İmam ve Mezhep Detaylarını İncele →

İmam Ahmed b. Hanbel

Hanbeli Mezhebi İmamı ve İmamu Ehl-i Sünnet (164-241 H. / 780-855 M.)

İmam Ahmed b. Hanbel, ehl-i hadisin en önde gelen imamıdır. Mihne hadisesi (Kur'an'ın mahluk olduğu bid'ati) karşısında tek başına dik durarak Ehl-i Sünnet akidesini müdafaa etmiştir. Fıkhı doğrudan sünnete ve hadis metinlerine dayanır.

İmam ve Mezhep Detaylarını İncele →

Mezhep İçi İçtihad Tabakaları

1. Müctehid fi'ş-Şer' (Mutlak Müçtehidler)

Dört mezhep imamı gibi doğrudan Kur'an ve Sünnet'ten hüküm çıkarma kural ve usullerini bizzat kuran büyük müçtehidler.

2. Müctehid fi'l-Mezheb

İmam Ebû Yûsuf, İmam Muhammed, İbnü'l-Kāsım, Müzenî gibi mezhep imamının belirlediği usul kurallarına dayanarak meselelerden hüküm çıkaran alimler.

3. Müctehid fi'l-Mesâil

Mezhepte hakkında açık hüküm bulunmayan yeni meseleler için mezhebin genel ilkelerine göre hüküm veren alimler (Tahâvî, Kerhî, Hassâf gibi).

4. Ashâb-ı Tahric / Ashâb-ı Tercih / Ashâb-ı Temyiz

Mevcut fıkhî görüşler arasından naslara ve delillere en uygun olanını seçip tercih eden veya kapalı hükümleri açıklayan fukahâ.