بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
رَبِّ يَسِّرْ وَلاَ تُعَسِّرْ ، رَبِّ تَمِّمْ بِالْخَيْرِ
İslam Nesep & Hilkat Hukuku
Nesebin Sübûtu, Li'ân, Süt Akrabalığı ve Tebennî
« الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ »
“Çocuk yatağa (nikahlı eşe) aittir; zina eden kimseye ise mahrumiyet vardır.”
(Sahih Buhârî, Ferâiz 18; Müslim, Radâ' 36)
Şeriatın 5 temel gayesinden olan Neslin Korunması ekseninde; sahih nikahla nesebin sübûtu, eşlerin lanetleşmesi ve nesep reddi (Li'ân), süt emme sebebiyle evlenme engelleri (Radâ') ve evlat edinme yasağı (Ahzâb 4-5).
Nesebin Sübûtu ve 'Çocuk Yatağa (Nikaha) Aittir' Kaidesi
📖 Nass: Sahihayn (Buhârî ve Müslim): 'Çocuk yatağa (nikahlı kocaya) aittir; zina edene ise mahrumiyet (taş) vardır.' Ahkâf 15.
İslam hukuku neslin korunmasını (Hıfzu'n-Nesl) esas almış, şüphelerle nesebin reddedilmesini kesinlikle yasaklamıştır.
Li'ân (Eşlerin Mahkemede Lanetleşmesi ve Nesep Reddi)
📖 Nass: Nûr 6-9: Dört defa Allah adına şahitlik edip 5. sinde 'Yalan söylüyorsam Allah'ın laneti üzerime olsun' denilmesi.
Li'ân tamamlandığında kâdî eşleri ebediyen boşar (bir daha evlenemezler); çocuk babanın nesebinden düşer ve yalnızca anneye bağlanır.
Süt Akrabalığı (Radâ') ve Evlenme Engelleri
📖 Nass: Nisâ 23; Sahihayn: 'Nesep sebebiyle haram olan her şey, süt emme sebebiyle de haram olur.'
Mezhep Mukayesesi: Hanefi ve Maliki mezhebine göre çocuğun midesine ulaşan bir damla süt dahi hürmet (evlilik haramlığı) doğurur. Şafii ve Hanbeli'ye göre ise ayrı vakitlerde en az 5 defa doyurucu emzirme şarttır.
Evlat Edinme (Tebennî) ve Nesep Değiştirme Yasağı
📖 Nass: Ahzâb 4-5: 'Onları öz babalarına nispet ederek çağırın; Allah katında en adil olan budur.' Buhârî: 'Kim bilerek babasından başkasına intisap ederse cennet ona haramdır.'
Cahiliye dönemindeki evlat edinme adeti İslam'la kaldırılmıştır. Koruyucu aile olunan yetime miras kalması için ancak malın 1/3'ü oranında vasiyet yapılabilir.