بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
رَبِّ يَسِّرْ وَلاَ تُعَسِّرْ ، رَبِّ تَمِّمْ بِالْخَيْرِ
İslam Fikrî Mülkiyet Hukuku
Yazılım, Telif, Patent ve Korsan Yasağı
« لَا يَحِلُّ مَالُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلَّا بِطِيبِ نَفْسٍ مِنْهُ »
“Hiçbir kimsenin malı ve meşru hakkı, kendi gönül rızası olmaksızın başkasına helal olmaz.”
(Beyhakî, es-Sünenü'l-Kübrâ 11325; Ahmed b. Hanbel)
İslam Fıkıh Akademisi (Cidde) ve dünya fukahası icmaı ile; yazılım lisansları, algoritmalar, patentler, kitap telifleri ve ticari markalar şer'an korunan mütekavvim haklardır. İzinsiz kırma (crack), kopyalama ve korsancılık gasptır ve haramdır.
Yazılım, Kod ve Dijital Eserlerin Mülkiyet Niteliği
🏛️ Fıkıh Kurulu: İslam Fıkıh Akademisi (Mecmau'l-Fıkhi'l-İslâmî - Cidde) Karar No: 43 (5/5); Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu.
Gasp & Kul Hakkı: Lisanslı bir yazılımı kırmak (crack), izinsiz kopyalamak veya ticari amaçla satmak gasptır, kul hakkıdır ve haramdır.
Zihni emekle üretilen yazılımlar ve algoritmalar İslam hukukunda ekonomik değeri olan 'mütekavvim hak' kabul edilir; sahibinin izni olmadan kullanılamaz.
Kitap, Telif ve Akademik Eserlerin Korunması (İntihal Yasağı)
🏛️ Fıkıh Kurulu: Ezher İslam Araştırmaları Akademisi ve Dört Hak Mezhep Çağdaş Heyetleri İcmaı.
Gasp & Kul Hakkı: Bir yazarın eserini kendi adına mal etmek (intihal/hırsızlık) veya korsan baskı yapmak kul hakkıdır; kazanılan gelir haramdır.
Yazar veya naşirin telif hakkı şer'i mülkiyettir. İlim yaymak gayesi dahi olsa sahibinin izni ve meşru iktibâs kuralları aşılamaz.
Patent, İhtirâ (Buluş) ve Sanayi Tasarımları
🏛️ Fıkıh Kurulu: Dünya İslam Birliği (Râbıta) Fıkıh Konseyi Kararları.
Gasp & Kul Hakkı: Patentli bir buluşu taklit ederek üretmek ve haksız kazanç sağlamak hırsızlık ve tazmin gerektiren suçtur.
Mücidin buluş üzerindeki hakkı, mal hükmündedir. Vefat ettiğinde mirasçılarına intikal eder veya bedel karşılığı devredilebilir.
Ticari Marka ve Unvanın Taklidi Yasağı
🏛️ Fıkıh Kurulu: Mecelle Kaidesi: 'Zarar izâle olunur' ve 'Aldatan bizden değildir' hadisi.
Gasp & Kul Hakkı: Sahte marka basarak mal satmak (replika/çakma ürün) hem müşteriyi aldatma (tağrîr) hem de marka sahibinin itibarını gasptır.
Marka goodwill ve müşteri güvenini temsil eder. Taklit edilmesi kamu düzenini ve ticari emniyeti bozar.