بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
رَبِّ يَسِّرْ وَلاَ تُعَسِّرْ ، رَبِّ تَمِّمْ بِالْخَيْرِ
İslam Devletler Hukuku &
Siyaset-i Şer'iyye Külliyatı
﴿ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُم بَيْنَ النَّاسِ أَن تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ ﴾
“Şüphesiz Allah size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder.”
(Nisâ Suresi, 58. Ayet)
İmam Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî'nin es-Siyerü'l-Kebîr'i ve İmam Mâverdî'nin el-Ahkâmü's-Sultâniyye'si ışığında; devlet yönetimi, meşruiyet, harp ahlakı, beytülmal ve uluslararası ahitler hukuku.
Şer'i Hilafet, İmamet ve Bey'at Akdi
📖 Nass: Nisâ 59: 'Ey iman edenler! Allah'a itaat edin, Peygamber'e itaat edin ve sizden olan emir sahiplerine de...'
⚖️ Fıkhi İlke: Mâverdî: 'İmamet, nübüvvetin din ve dünya siyasetini koruma vazifesinde halefidir.' Mecelle 26: 'Halka ait tasarruflar maslahata bağlıdır.'
Devlet başkanı (Halife/İmam), Ehlü'l-Hal ve'l-Akd (ilim, adalet ve dirayet ehli şûrâ meclisi) tarafından seçilir veya selefi tarafından istihlaf edilir. Bey'at akdi karşılıklı meşruiyet ve adalet şartına bağlıdır.
İslam Harp Hukukunda Sivillerin Dokunulmazlığı
📖 Nass: Bakara 190: 'Sizinle savaşanlarla Allah yolunda savaşın; aşırı gitmeyin, şüphesiz Allah aşırı gidenleri sevmez.'
⚖️ Fıkhi İlke: Hz. Ebubekir'in 10 Harp Prensibi: 'Kadınları, çocukları, yaşlıları öldürmeyin; meyve veren ağaçları kesmeyin, mabetlere sığınan din adamlarına dokunmayın.'
İslam Şeriatı, dünya hukuk tarihinde ilk defa mutlak insancıl harp hukukunu tesis etmiştir. Çevreye, su kaynaklarına, ekinlere ve ibadethanelere zarar vermek yasaklanmıştır.
Uluslararası Ahitlere Riayet (Ahde Vefa) ve Emân
📖 Nass: İsrâ 34: 'Verdiğiniz sözü yerine getirin; çünkü verilen söz sorumluluk gerektirir.' Mâide 1: 'Akitleri yerine getirin.'
⚖️ Fıkhi İlke: Mecelle 84: 'Vaad ile taalluk eden şey lüzum ifade eder.' 'Müslümanlar şartlarına bağlıdırlar.' (Ebû Dâvûd)
İslam ülkesine vize veya pasaport (Emân) alarak giren yabancı tüccar veya elçiler (Müste'men), can, mal ve namus dokunulmazlığına sahiptir. Onlara haksızlık etmek haramdır.
Beytülmâl Sistemi ve Kamu Gelirlerinin Taksimatı
📖 Nass: Tevbe 60 (Zekat Sınıfları), Enfâl 41 (Ganimet Hükümleri), Haşr 7 (Fey' Taksimi)
⚖️ Fıkhi İlke: Ebû Yûsuf'un *Kitâbü'l-Harâc* esası: 'Devlet hazinesi kamu emanetidir; keyfi harcanamaz.'
İslam maliye hukuku, sermayenin sadece zenginler arasında dolaşan bir tahakküm aracı olmasını engellemiş, sosyal adaleti ve devletin temel hizmetlerini güvenceye almıştır.
Zimmîlerin (Gayrimüslim Vatandaşların) Şer'i Hakları
📖 Nass: Sahih Hadis (Ebû Dâvûd): 'Kim bir zimmîye zulmeder, ona gücünün üstünde yük yükler veya rızası olmadan bir şeyini alırsa, kıyamet günü onun hasmı ben olurum.'
⚖️ Fıkhi İlke: Karafî: 'Zimmîlerin hukukunu korumak, İslam ümmeti üzerine ebedî bir emanettir.'
Kendi aile ve miras davalarında kendi dinî mahkemelerine başvurma hakkına sahiptirler. Cizye, askerlik muafiyeti ve güvenlik karşılığı alınan sembolik bir vergidir.