۞ Ahkâmü's-Siyer ve'l-Harb ۞

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

رَبِّ يَسِّرْ وَلاَ تُعَسِّرْ ، رَبِّ تَمِّمْ بِالْخَيْرِ

✦

İslam Savaş & Harb Hukuku
Siyer-i Kebîr, Sivil Dokunulmazlığı ve Emân Fıkhı

﴿ وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ ﴾

“Sizinle savaşanlarla Allah yolunda savaşın; fakat haddi aşmayın. Şüphesiz Allah haddi aşanları sevmez.”

(Bakara Suresi, 190. Ayet)

İmam Muhammed eş-Şeybânî'nin Siyer-i Kebîr'i ekseninde İslam uluslararası hukuku: Savaşta sivillerin, çocukların, din adamlarının ve tabiatın dokunulmazlığı, emân (güvenlik teminatı) fıkhı, esirlere ihsan ve ganimet taksimi.

Savaşta Dokunulmaz Olanlarعِصْمَةُ الدِّمَاءِ لِغَيْرِ الْمُحَارِبِينَ

Savaşta Sivillerin, Kadınların ve Çevrenin Dokunulmazlığı

⚖️ Şer'i Kural:Savaşa bilfiil katılmayan kadınlar, çocuklar, yaşlılar, din adamları (rahipler), çiftçiler ve hastaların öldürülmesi kesinlikle haramdır. Ağaçların kesilmesi, ekinlerin yakılması ve su kuyularının zehirlenmesi yasaktır.

📖 Nass: Bakara 190: 'Sizinle savaşanlarla Allah yolunda savaşın; fakat haddi aşmayın. Şüphesiz Allah haddi aşanları sevmez.' Sahih Müslim 1731: Peygamber Efendimiz'in ordu komutanlarına 'Haddi aşmayın, çocukları ve kadınları öldürmeyin, manastırlardaki din adamlarına dokunmayın' emri.

Hz. Ebû Bekir (r.a.) Şam'a giden orduya şu 10 emri vermiştir: Kadınları, çocukları, yaşlıları öldürmeyiniz; meyveli ağaçları kesmeyiniz, binaları yıkmayınız, koyun ve develeri sadece yiyecek ihtiyacı kadar kesiniz, ibadethanelere sığınanlara dokunmayınız.

Kat'î Olarak Haramdır

Emân (Güvenlik Teminatı) ve Ahidnameعَقْدُ الأَمَانِ وَوُجُوبُ الْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ

Emân Akdi: Can Güvenliği Teminatı ve Ahde Vefa

⚖️ Şer'i Kural:Sıradan bir Müslüman kadın veya erkeğin dahi bir düşman askerine veya elçiye verdiği can güvenliği teminatı (emân) bütün İslam devletini ve ordusunu bağlar. Emân verilen kimseye saldırmak hıyanettir.

📖 Nass: Tevbe 6: 'Eğer müşriklerden biri senden eman dilerse, ona eman ver; ta ki Allah'ın kelamını dinlesin. Sonra onu güven içinde olacağı yere ulaştır.' Sahihayn: 'Müslümanların kanları ve emanları eşittir; onların en alt derecede olanının verdiği eman dahi geçerlidir.' (Buhârî 1870, Müslim 1370).

Emân alan yabancı (müste'men), İslam ülkesinde kaldığı müddetçe canı, malı ve inancı devletin tam güvencesi altındadır.

Farz ve Bağlayıcıdır

Esirler ve Yaralıların Hukukuأَحْكَامُ الْأَسْرَى وَمُعَامَلَةُ الْجَرْحَى

Savaş Esirleri ve Yaralıların Şer'i Muamelesi

⚖️ Şer'i Kural:Esirlere işkence etmek, aç-susuz bırakmak veya uzuvlarını kesmek (müsle) kat'î surette haramdır. Esirler devlet başkanı (imâm) tarafından maslahata göre karşılıksız salıverilir (menn), fidye karşılığı bırakılır veya mübadele edilir.

📖 Nass: İnsân 8: 'Onlar sevdikleri yiyecekten yoksula, yetime ve esire yedirirler.' Muhammed 4: 'Savaş ağırlıklarını bırakınca onları ya karşılıksız lütuf olarak (salıverin) ya da fidye karşılığı bırakın.' Sahih Müslim: 'Esirlere güzel muamele ediniz.'

Bedir esirlerine sahabelerin kendi ekmeklerini verip kendilerinin hurmayla yetinmesi İslam esirler hukukunun zirve tatbikatıdır.

İşkence Haramdır / İhsan Esastır

Ganimet ve Fey Hükümleriتَقْسِيمُ الْغَنَائِمِ وَالْفَيْءِ

Ganimet ve Fey Ahkâmı: Malların Şer'i Taksimi

⚖️ Şer'i Kural:Savaş meydanında ele geçirilen ganimetin beşte biri (humus) Allah ve Resûlü, akrabalar, yetimler, yoksullar ve yolda kalmışlar içindir. Kalan beşte dördü savaşa katılan gaziler arasında paylaştırılır (süvariye iki/üç, piyadeye bir hisse).

📖 Nass: Enfâl 41: 'Bilin ki, ganimet olarak aldığınız herhangi bir şeyin beşte biri mutlaka Allah'a, Peygamber'e, onun hısımlarına, yetimlere, yoksullara ve yolculara aittir.' Haşr 7: Fey gelirlerinin taksimi.

Ganimetten gizlice mal kaçırmak (gulûl) büyük günahlardan olup cehennem ateşinden bir parça kabul edilmiştir.

Farzdır / 1/5 Humus Hükmü

İslam Devletler Hukuku & Siyer Külliyatını İncele →