Sünnet-i Seniyye & Nebevî Âdâb Külliyatı
Sabah uyanıştan gece istirahatine kadar bir müminin 24 saatini ibadete, berekete ve nûra dönüştüren Nebevî sünnetler, sahih hadis nassları ve me'sûr dualar.
1. Sabah Uyanış ve Güne Başlama Sünnetleri
Uyanır Uyanmaz Hamd Etmek ve Uyanış Duasını Okumak
Uykudan uyanınca ellerle yüzü sıvazlamak ve bizi öldükten (uyuduktan) sonra dirilten Allah'a hamd etmek.
Me'sûr Nebevî Duâ:
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
“Resûlullah (s.a.v.) uykudan uyandığında şöyle buyururdu: "Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah'a hamdolsun. Dönüş ancak O'nadır."”
📖 Kaynak: Buhârî, Deavât 7; Müslim, Zikir 59
Misvak Kullanmak veya Ağız Temizliği Yapmak
Uykudan kalkınca ağız kokusunu gidermek ve ibadete hazırlanmak için misvak kullanmak.
“Resûlullah (s.a.v.) gece uykudan kalktığı zaman ağzını misvakla temizlerdi.”
📖 Kaynak: Buhârî, Vudû 73; Müslim, Tahâret 46
Elleri Yıkamadan Su Kabına Daldırmamak
Gece boyunca ellerin nereye temas ettiği bilinmediğinden kalkınca elleri üç defa yıkamak.
“Sizden biriniz uykudan uyandığı vakit, elini üç defa yıkamadıkça kaba daldırmasın.”
📖 Kaynak: Buhârî, Vudû 26; Müslim, Tahâret 87
2. Yeme, İçme ve Sofra Âdâbı
Yemeğe Başlarken Besmele Çekmek ve Sağ Elle Yemek
Her lokmada Allah'ın adını anmak ve mutlaka sağ el ile kendi önünden yemek.
Me'sûr Nebevî Duâ:
بِسْمِ اللَّهِ
“Peygamberimiz Ömer b. Ebî Seleme'ye buyurdu: "Ey çocuk! Besmele çek, sağ elinle ye ve kendi önünden ye!"”
📖 Kaynak: Buhârî, Et'ime 2; Müslim, Eşribe 108
Suyu Üç Nefeste, Oturarak ve Besmele ile İçmek
Suyu bardağın içine üflemeden, dinlenerek üç yudumda içmek.
“Resûlullah (s.a.v.) su içerken üç defa nefes alır ve bunun daha kandırıcı, zararsız ve afiyetli olduğunu buyururdu.”
📖 Kaynak: Müslim, Eşribe 123; Ebû Dâvûd, Eşribe 19
Yemeği Kınamamak ve Sofradan Hamd ile Kalkmak
Yemeği beğenmemezlik yapmamak; beğenirse yemek, beğenmezse nezaketle bırakmak ve sonunda hamd etmek.
Me'sûr Nebevî Duâ:
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مُسْلِمِينَ
“Resûlullah (s.a.v.) hiçbir yemeği asla ayıplamazdı. İştahı varsa yer, hoşlanmazsa yemezdi.”
📖 Kaynak: Buhârî, Menâkıb 23; Müslim, Eşribe 187
Tabağın Dibini Sünnetlemek ve İsraf Etmemek
Bereketin yemeğin neresinde olduğu bilinmediği için tabakta artık bırakmamak.
“Şüphesiz siz bereketin yemeğin neresinde olduğunu bilemezsiniz.”
📖 Kaynak: Müslim, Eşribe 133
3. Giyim, Kuşam ve Zinet Sünnetleri
Giyinirken Sağdan, Çıkarırken Soldan Başlamak
Ayakkabı, elbise ve çorap giyerken sağ uzuvdan başlamak; çıkarırken soldan başlamak.
“Peygamber (s.a.v.) temizlenmesinde, taranmasında, ayakkabısını giymesinde ve bütün işlerinde sağdan başlamayı severdi.”
📖 Kaynak: Buhârî, Vudû 31; Müslim, Tahâret 67
Yeni Elbise Giyince Şükür Duası Okumak
Kişiye libas bahşeden Allah Teâlâ'ya şükretmek.
Me'sûr Nebevî Duâ:
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي كَسَانِي هَذَا الثَّوْبَ وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ
“Kim yeni bir elbise giyer ve bu duayı okursa geçmiş günahları bağışlanır.”
📖 Kaynak: Ebû Dâvûd, Libâs 1; Tirmizî, Deavât 107
Kibir ve Gösterişten Uzak, Sade ve Temiz Giyinmek
Elbiseyi şöhret veya kibir vesilesi kılmamak; beyaz ve temiz kıyafetleri tercih etmek.
“Beyaz elbiseler giyiniz; zira onlar en temiz ve en hayırlı olanlarınızdır.”
📖 Kaynak: Tirmizî, Edeb 44; Nesâî, Cenâiz 38
4. Mescid, Cemaat ve Ezan Âdâbı
Ezanı Dinlemek ve Müezzinin Sözlerini Tekrar Etmek
Ezan okunurken hürmetle dinleyip müezzinin dediklerini aynen tekrarlamak, hayye alas-salah'ta la havle demek.
“Ezanı işittiğiniz zaman müezzinin söylediği gibi söyleyiniz.”
📖 Kaynak: Buhârî, Ezân 7; Müslim, Salât 10
Mescide Sağ Ayakla Girmek ve Çıkarken Sol Ayakla Çıkmak
Camiye girerken rahmet kapılarının açılmasını niyaz etmek, çıkarken lütuf ve mağfiret istemek.
Me'sûr Nebevî Duâ:
اللَّهُمَّ افْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ
“Sizden biriniz mescide girdiğinde Peygamber'e salât ve selâm getirsin, sonra "Allah'ım bana rahmet kapılarını aç" desin.”
📖 Kaynak: Müslim, Müsâfirîn 68; Ebû Dâvûd, Salât 18
Tahiyyetü'l-Mescid Namazı Kılmak
Mescide girildiğinde kerahet vakti değilse oturmadan önce iki rekat mescid namazı kılmak.
“Biriniz mescide girdiğinde iki rekat namaz kılmadıkça oturmasın.”
📖 Kaynak: Buhârî, Salât 60; Müslim, Müsâfirîn 69
5. İnsanî Münasebetler, Selâm ve Konuşma Âdâbı
Selâmı Yaymak ve Musâfaha Etmek
Karşılaşılan her mümine selâm vermek ve el sıkışarak muhabbet izhar etmek.
Me'sûr Nebevî Duâ:
السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ
“İman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş olmazsınız. Size yaptığınız takdirde birbirinizi seveceğiniz bir şey söyleyeyim mi? Aranızda selâmı yayınız!”
📖 Kaynak: Müslim, Îmân 93; Tirmizî, İsti'zân 1
Güler Yüz Göstermek ve Tatlı Dille Konuşmak
Mümin kardeşinin yüzüne tebessümle bakmak ve hayır söylemek.
“Kardeşinin yüzüne tebessüm etmen senin için bir sadakadır.”
📖 Kaynak: Tirmizî, Birr 36
Meclisten Kalkarken Keffâretü'l-Meclis Duası Okumak
Bir mecliste konuşulan boş sözlerin bağışlanması için kalkarken tesbih ve istiğfarda bulunmak.
Me'sûr Nebevî Duâ:
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ
“Kim bir mecliste oturur da orada lüzumsuz sözler konuşulur, kalkmadan önce bu duayı okursa meclisteki hataları affolunur.”
📖 Kaynak: Tirmizî, Deavât 38; Ebû Dâvûd, Edeb 27
6. Gece İstirahati, Abdestli Uyumak ve Teheccüd
Abdestli Olarak Yatağa Girmek ve Sağ Tarafına Yatmak
Uykuyu ibadete dönüştürmek için abdest alıp sağ yan üzerine sağ eli yanağın altına koyarak yatmak.
“Yatağına yatacağın zaman namaz abdesti gibi abdest al, sonra sağ yanın üzerine uzan...”
📖 Kaynak: Buhârî, Vudû 75; Müslim, Zikir 56
İhlâs, Felak, Nâs ve Âyetü'l-Kürsî Okuyarak Vücudu Sıvazlamak
İki avucu birleştirip Muavvizeteyn surelerini okuyup üflemek ve başından başlayarak vücuda sürmek.
“Peygamberimiz her gece yatağına girdiğinde iki elini birleştirir, onlara üfler ve İhlâs, Felak, Nâs surelerini okur, vücudunun erişebildiği yerlerini üç defa sıvazlardı.”
📖 Kaynak: Buhârî, Fedâilü'l-Kur'ân 14; Müslim, Selâm 66
Gece Teheccüd Namazına Kalkmak
Gecenin son üçte birinde uyanıp en az iki rekat teheccüd namazı kılarak istiğfar etmek.
“Farz namazlardan sonra en faziletli namaz, gece kılınan teheccüd namazıdır.”
📖 Kaynak: Müslim, Sıyâm 202; Tirmizî, Mevâkît 207
Şeriat Eğitimi Külliyatı — Sünnet-i Seniyye & Siyer-i Nebî Masası | Altyapı: simobilisimvadisi.com