۞ Ahkâmü's-Sıyâm ve'l-İ'tikâf ۞

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

رَبِّ يَسِّرْ وَلاَ تُعَسِّرْ ، رَبِّ تَمِّمْ بِالْخَيْرِ

✦

Oruç & İtikâf Fıkhı
Ramazan Farziyeti, Müftirat ve Keffâret

﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴾

“Ey iman edenler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi oruç size de farz kılındı; umulur ki takvaya erersiniz.”

(Bakara Suresi, 183. Ayet)

İslam'ın beş şartından dördüncüsü olan Ramazan orucunun farziyeti, orucu bozan ve bozmayan detaylı haller (müftirât), keffâret-fidye-kaza hükümleri ve Ramazan'ın son 10 gününde mescitte itikâf sünneti.

Ramazan Orucu Farziyetiفَرْضِيَّةُ صِيَامِ رَمَضَانَ وَشُرُوطُهُ

Ramazan Orucunun Farziyeti ve Şartları

⚖️ Şer'i Kural:Akıl-bâliğ her Müslümanın Ramazan ayında fecr-i sâdıktan (imsak) güneşin batışına (iftar) kadar yeme, içme ve cinsel ilişkiden kaçınması farzdır.

📖 Nass: Bakara 183: 'Ey iman edenler! Oruç sizden öncekilere farz kılındığı gibi size de farz kılındı.' Bakara 185: 'Kim o aya yetişirse oruç tutsun.'

Hilal (Ramazan hilali) çıplak gözle veya meşru astronomi hesabıyla görülmesiyle Ramazan başlar. Hanefi'de hilal için tek şahit yeterlidir.

İslam'ın 4. Farzı / Farz-ı Ayn

Orucu Bozan ve Bozmayan Hallerمُفْطِرَاتُ الصِّيَامِ وَمَا لَا يُفْطِرُ

Orucu Bozan ve Bozmayan Haller (Muftirat)

⚖️ Şer'i Kural:Bozan haller: Yeme, içme, cinsel ilişki, kasıtlı kusma (istifra'), iğne ile damar yoluyla gıda/serum alma. Bozmayan haller: Unutarak yeme-içme, misvak kullanma, kan aldırma, göz/kulak damlası (Hanefi'de), astım spreyi (ihtilaflı).

📖 Nass: Sahihayn: 'Kim unutarak yer veya içerse orucunu tamamlasın; çünkü onu ancak Allah yedirip içirmiştir.'

Diş dolgusunun yutulması, sigara içmek, iğne ile kasıtlı beslenme ve kasıtlı istifra' (kendini kusturma) orucu bozar.

Fıkhi Tafsil Gerektirir

Fidye, Keffâret ve Kazaكَفَّارَةُ الصِّيَامِ وَالْفِدْيَةُ وَالْقَضَاءُ

Oruç Keffâreti, Fidye ve Kaza Hükümleri

⚖️ Şer'i Kural:Kasıtlı bozma: 1 gün kaza + Keffâret (60 gün ardışık oruç veya 60 fakir doyurma). Mazeret: Sadece kaza. Yaşlılık/kronik hastalık: Kaza yerine fidye (her gün bir fakir doyurma).

📖 Nass: Bakara 184: 'Oruç tutmaya güç yetiremeyenler bir yoksul doyuracak fidye versin.' Sahihayn: Ramazan'da hanımıyla ilişkiye giren adam hadisi ve 60 gün keffâret hükmü.

Hanefi mezhebine göre keffâret sırası: Önce 2 ay ardışık oruç; gücü yetmezse 60 fakir doyurma; gücü yetmezse Allah'tan af dileme.

Duruma Göre Farz Tafsili

İtikâf (Mescitte İbadet İnzivası)الاعْتِكَافُ فِي الْمَسْجِدِ وَأَحْكَامُهُ

İtikâf: Mescitte İbadet İnzivası

⚖️ Şer'i Kural:Ramazan'ın son 10 gününde mescitte itikâfa girmek Peygamber Efendimiz'in hiç terketmediği kuvvetli bir sünnetidir. Kadir Gecesi'ni aramak asıl gayesidir.

📖 Nass: Sahihayn: 'Peygamber Efendimiz her Ramazan'ın son 10 gününde itikâfa girerdi; vefat edeceği yıl 20 gün itikâf yaptı.' (Buhârî, İtikâf 1).

İtikâf yapan kimse zorunlu ihtiyaçlar (tuvalet, gusül) dışında mescidden çıkmaz. Hanımıyla cinsel ilişki itikâfı bozar ve keffâret gerektirir.

Sünnet-i Müekkede (Son 10 Gün)

Seferilik & Oruç Ruhsatlarını İncele →