بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
رَبِّ يَسِّرْ وَلاَ تُعَسِّرْ ، رَبِّ تَمِّمْ بِالْخَيْرِ
Hadis Usûlü & Mustalahu'l-Hadîs
أصول الحديث ومصطلح الأثر
Hadis Usûlü, Resûlullah'a (s.a.v.) nispet edilen söz, fiil ve takrirlerin sıhhatini denetleyen, isnad zincirini ve metin tutarlılığını inceleyen muazzam bir tenkit sistemidir. İslam ümmetine mahsus isnad mucizesinin usullerini öğretir.
Ders Üniteleri (1)Sistematik
Hadis İlminin Doğuşu, İsnad Sistemi ve Sahih Hadis Şartları
نشأة علم الحديث وشروط الحديث الصحيح
İsnadın dindeki yeri ('İsnad dindendir'), râvî adâleti ve zabtı ile sahih hadisin 5 rüknü.
1. İsnad Sistemi: İslam Ümmetinin İmtisali
İsnad; bir hadis metnini ilk söyleyenine ulaştıran râvîler zinciridir. Abdullah bin el-Mübârek (r.a.) şöyle buyurmuştur: 'İsnad dindendir; eğer isnad olmasaydı her dileyen aklına geleni din diye söylerdi.'
İslam ümmeti, peygamberinin sözlerini korumak için dünyada benzeri görülmemiş bir rical ve cerh-ta'dil ilmi kurarak yüz binlerce râvînin ahlakını, hafızasını ve hayatını kayıt altına almıştır.
قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ: الْإِسْنَادُ مِنَ الدِّينِ، وَلَوْلَا الْإِسْنَادُ لَقَالَ مَنْ شَاءَ مَا شَاءَ.
Abdullah b. Mübârek buyurdu: İsnad dindendir; isnad olmasaydı dileyen dilediğini söylerdi.
- ✓İsnad, tarihin en titiz tenkit ve doğrulama metodudur.
- ✓Râvîlerin hayatı, dürüstlüğü ve hafıza gücü tek tek denetlenmiştir.
2. Sahih Hadisin 5 Temel Şartı
Bir hadisin 'Sahih li-zâtihî' olabilmesi için beş şartın eksiksiz bulunması zorunludur:
1. İttisâlü's-Sened: İlk râvîden son râvîye kadar her râvînin hadisi bizzat hocasından işitmiş olması (kesintisizlik).
2. Adâletü'r-Ruvât: Râvîlerin müslüman, akil, baliğ, takva sahibi olması, büyük günahtan kaçınması ve mürüvvete aykırı davranmaması.
3. Zabtu'r-Ruvât: Râvînin hafızasının veya kitabının kusursuz olması, gafletten uzak bulunması.
4. Ademu'ş-Şüzûz: Güvenilir râvînin kendisinden daha güvenilir râvîlere muhalif rivayette bulunmaması.
5. Ademu'l-İlle: Dışarıdan kusursuz görünse de derin incelemede hadisin sıhhatine zarar veren gizli bir kusurun (illet) bulunmaması.
- ✓Kesintisiz isnad + Âdil râvî + Zabt sahibi râvî + Şaz olmama + İlletli olmama = Sahih Hadis.